Ram schaap met een tuigje om

Een tijdje terug kwam ik bij een vroege wandeling een ram tegen in de wei die een soort  van een tuigje om had en ik ontving via een email maar ook onder de video weer enige vragen van vrienden en volgers wat dit te betekenen had want vele wisten de reden niet. En ik vond het wel leuk om hier ook eens over te schrijven want wellicht wisten jullie dit ook niet. Zelf heb ik ook wat informatie op internet moeten zoeken en ook wat aan een boer gevraagd. Want ik weet natuurlijk ook niet alles ervan wat het allemaal inhoudt. 

En zo heb ik zelf ook weer wat bijgeleerd van het hoe en het waarom een ram een dek tuigje om heeft. Want zo noem je dit namelijk. En dat is dus een soort stempelkussen. En jij hebt vast ook weleens vast een keer schapen (ooien) gezien die zo een gekleurde achterkant hebben en wellicht weet je wel of niet waar dit nu voor is. 

Ooien (vrouwtjes schapen) zijn geslachtsrijp op 8 tot 15 maanden, rammen zijn vruchtbaar vanaf 6 tot 12 maanden. Sommige fokkers laten ooien meestal niet dekken in het jaar dat ze geboren zijn maar pas in het daarop volgende jaar. Want door deze reden zouden de dieren dan ook al wat beter uitgegroeid wezen en dan misschien ook sterkere lammeren gaan voortbrengen. Alles heeft een reden en zo is het ook bij menige dieren en zoals nu dus met de schapen.

Er zijn verschillende tekenen waaraan een schapenhouder kan zien van de bronst van het dier. En dat zijn  onder andere ook het vele blaten, kwispelen, onrustig gedrag, veelvuldig urineren maar ook dat er zwellingen zijn en  het rood kleuren van de vulva. 

En als deze veel bij de ram rondloopt geeft de ooi hiermee ook aan dat het tijd is voor een dekking.  Op de onderstaande fotografie kan je zien dat de ooi wel wilt en de ram er achteraan gaat om haar dan te dekken. De ram doet eerst net of hij geen interesse heeft maar gaat er dan later toch werk van maken. En loopt dan achter de ooi aan.  Helaas is de foto van de dekking mislukt maar deze zijn vast ook wel mooi toch? 

De paartijd loopt bij schapen zo van augustus tot december. Gedurende deze periode wordt een ooi om de 17 tot 20 dagen bronstig of hitsig. Gedurende deze hitsige fase, die ongeveer anderhalve dag duurt kan de ooi gedekt worden. En dat kan de boer zien aan het gedrag. Om de ongeveer zeventien dagen laat een ooi het toe dat een ram haar dan zal dekken. De boer laat de ram dan ook in de wei met de ooien lopen.  

Maar soms worden ze dus ook letterlijk voor het blok gezet want een ram wil ook wel eens een goede beurt weggeven aan de ooi. En die is er ook soms niet van gediend en ja dan komt het dus ergens anders terecht en niet waar het hoort te wezen. Deze ooi hieronder keek ook wat boos en had helemaal geen zin in een dekking en rende later dan ook de andere snel kant op.  

Soms bestaat de kans dus dan ook dat je een schaap ziet die veel vlekken op zijn rug heeft. Het schaap loopt wel even voor gek met die kleuren en elk schaap zal wellicht dan denken "die heeft een beurt gehad"!

Aan het begin van de dek-tijd heeft de ram een soort tuig van leren riemen om gekregen. Daarop zit tussen zijn voorpoten een stuk vet kleurkrijt. Als de ram bovenop een ooi springt om haar te dekken, verft hij tegelijk met het kleurblok de billen van de ooi en zo kan de boer zien of een ooi gedekt is. Wat voor kleur de boer gebruikt kan ook verschillen.  Soms gaat het niet goed en ontvangt een schaap blauwe vlekken op andere plaatsen dan de billen. En dan is het dus mislukt dat een ram een schaap heeft gedekt en houdt men het in de gaten of er later wel de juiste vlek is ontstaan.

Als de dekking niet gelukt is, is de ooi zo’n 16 dagen later weer vruchtbaar en dekt de ram opnieuw. De boer verwisselt ongeveer elke negen dagen, bij alle rammen, de kleur van het dek-blok.

Op de zijkant van de vacht zit soms ook een rode, blauwe of groene stip. En deze stip verwijst weer naar het aantal lammeren dat een schaap zal dragen. In december scant de veearts de schapen meestal op dracht. Als een ooi een tweeling heeft krijgt ze een rode stip. Draagt de ooi een eenling, een blauwe stip en heeft de ooi geen lam, dan krijgt ze een groene stip. Bij elke schapenboer kunnen de kleuren ook weer anders zijn want niet iedereen gebruikt dezelfde kleur.

Deze informatie is belangrijk voor de schapenhouders/sters om de conditie van de ooien in de gaten te houden en dan ook de voergift aan te passen. Op deze manier groeien de lammeren goed en blijven de ooien gezond. Een handige oplossing is dit ook wel, want zo hoeft de boer het zelf niet in de gaten te houden of er een ooi is gedekt.

Voor kleine rammen die tussen de ooien lopen en de ooi mag niet gedekt worden ontvangen deze ook soms zo een anti dekschort om die dan voorkomt dat de ram een ooi toch wilt gaan dekken. Men hangt het doek onder de buik voor z'n geslachtsdeel. De lederen riem doet men dan stevig om zijn buik. Hier een foto die ik van het internet heeft geplukt want zelf heb ik dit nooit gezien. En de foto hieronder is dus zo een anti dekschort voor de grotere rammen. 

Men moet wel bij het omdoen van dit schort er op letten dat het tot vlak boven de grond hangt. De ram moet en mag niet op het schort kunnen gaan staan, en het schort mag ook niet te kort zijn.  Het is maar dat men dit weet maar er bestaan hiervan ook verschillende maten en schorten. De rammen kunnen dan nu wel bij een koppel ooien gaan lopen, en wekken daarbij wel dan zo de bronst op maar kunnen de ooien dan niet dekken.

En wanneer de ram toch een ooi wil gaan dekken komt het schort er tussen te zitten zodat dan het geslachtsgemeenschap gewoon niet mogelijk is. En dan na vele malen houdt deze jonge ram het vast ook wel voor gezien. Ook voor de kleine volwassen rammen bestaan deze schorten als men nog geen nageslacht wilt. Want ja het is de dier zijn natuur om een vrouwtje te dekken als deze de kans ontvangen hiervoor.

Weetje en tip hierbij is: Doordat de eerste schapen dik beginnen te worden door wellicht dat zij 1 of meerdere lammeren in haar buik  heeft (die dan beginnen te groeien ) is er ook weer meer kans op rug-liggers. En zie jij ook  eens een schaap op de rug liggen dan moet je dit echt doen. kijk niet alleen maar onderneem actie. Druk even op de link want hier over heb ik al eens aandacht er aan besteed met een schrijven op de natuur website "De mens en de Natuur"

https://catherinetine.blogspot.com/2016/04/schaap-op-de-rug-gerold-help-dan.html

En ook al is het niet zo een mooi gezicht al die vlekken op rug en de kont hoop ik dat je wel mijn verhaal over de schapen weer mooi vond. Dank voor je bezoek en dat je weer gezellig kwam lezen en kijken. Want op  mijn website ontvang je niet alleen maar gedichten maar ook mooie verhalen in diversiteit. 

Zoals dit verhaal die jij wellicht als bezoeker ook wel interessant vond om het eens te lezen. En voor meer mooie verhalen kan je op zowel op mijn natuurwebsite maar ook op mijn persoonlijke website wezen. 

Tekst en foto's 1, 2, 3, 4 (Alblasserwaard) en filmpje 2021 © Tine de Jong 

Foto 5 komt van het internet af. 

Wel kleine mededeling voor jou is dat ik wel graag reacties ontvangt maar dan slechts over wat ik post. Andere reacties die niks met mijn schrijven heeft te maken,  kan en mag je mij per mail zenden. Zie contact boven in balk op homepagina. Bij voorbaat bedankt. 

Soms heb ik ook weleens een gezellig gesprek met de schapen en dat kan je in deze video zien, mocht je mijn filmpje nog niet gezien hebben.  Gezellig gesprek met de schapen 😃