Maak kennis met het Biesbosch Buitenmuseum De pannekoek

Ben jij ook weleens in de Brabantse Biesbosch geweest? En zo ja, dan heb je vast ook het MuseumEiland bezocht, en wellicht ook de mooie boottocht al gedaan of in het binnen museum wezen kijken. Maar er is hier nog veel meer mooie natuur en waar jij zeker ook wel wat van kan leren over de oude griendcultuur. En dan heb ik het over het buiten museum ernaast of ervoor want ik weet niet van welke kant jij hier zal komen. Ik ga meestal via Werkendam de Noordwaard hierheen want de natuur is daar ook supermooi.

Ditmaal heb ik weer eens een bezoek gebracht aan het buitenmuseum De Pannekoek en is nabij het MuseumEiland. Het is gelegen aan het Gat van Lijnoorden. Je wandelt hier onder andere door de oude grienden die deels nog op de ouderwetse manier worden onderhouden. 

Soms heb je dan ook geluk om het te zien als men hier aan het werk zal zijn. Je viervoeter (mits je deze aan de lijn houdt) is ook  welkom hier en er zijn twee routes die je kan doen en beiden laat jou heel veel zien en beleven. De natuur is hier ook prachtig want vele wilde bloemen en planten groeien hier ook. 

Zo mooi als ik weer een boom ziet die volop begint te groeien zoals deze hieronder tussen het mooie groen van mooie wilde bloemen. De jonge boom is omringd door het Duizendblad - Achillea millefolium.

In het museum zelf kan je ook een wandelroute verkrijgen. Maar zelf loop ik hier altijd mijn eigen route want ik ben al aardig bekend hier daar ik hier al vaker bent geweest. En steeds ontdek ik dan ook weer mooie plekjes.  Het blijft dan ook wel in elk seizoen mooi om hier te gaan wandelen en wellicht spot jij de bever ook wel want er is hier ook een beverburcht en daar kom jij ook langs als je ook de routewandeling zal doen hier. 

Een mooi stukje puur Nederlandse cultuurhistorie is het hier in de Biesbosch. En daarbij ook een leerzame wandelgebied. En je zal ook vele verschillende vogels horen en wellicht heb jij ook kans hen hier te zien. 

Neem vooral je verrekijker mee als je eens de Biesbosch gaat bezoeken of deze wandelroute eens zal gaan doen. Want er is in deze omgeving  altijd wel iets bijzonders te spotten. Maar smeer je  tevens ook in voor de teken en ook je huisdier want die zijn hier ook en een gewaarschuwd mens telt wel voor 2. 

Er zijn hier 2 routes, een lange of een korte maar daar ik nooit echt de paadjes volgt heb ik weer heerlijk kris kras gewandeld en zo kwam ik ook weer veel mooie natuur tegen die ik bij een eerdere wandeling niet had gezien maar daarbij verandert het hier ook steeds.  Ik houd ook van de mooie grillige uitstralingen van menige knotwilgen en vele gezichten kwam ik weer tegen. Als jij zo een boom eens goed zal bekijken zie jij er vast ook wat in.

Ze beelden soms echt wat uit en die hierboven leek heel verbaasd. Andermaal zag ik er weer een dier in. Bomen kunnen mij altijd wel bekoren en wie deze website weleens in kijkt weet dit dan ook wel. Maar wat ik ook altijd weer zo mooi vind is dat er dan ook weer nieuw plantenleven in groeit die de knotwilg wat gezelschap houden. Dit door verstuiving of door de wind waar zaadjes dan weer elders tot ontkieming komen. 

Knotwilgen zijn er ook wel blij mee en tevens zorgen zij ook weer voor huisvesting daarbij voor menige dieren en insecten waar vogels ook hun nest in kunnen maken. En in de uitgeholde zitten soms ook eenden. Deze vloog er uit toen ik een foto nam en deze shrok van mij en ik ook van de eend. Want die had ik dus niet zien zitten daar ik de paardenbloemen wilde fotograferen. En het was ook te hoog voor mij om te zien of er nog meer in zaten of eieren want ook die leggen zij er soms in.

Wat hier ditmaal veel groeide was de gewone dotterbloem-Caltha palustris subsp. palustris maar ook de look zonder look die hier ook veel groeit en ja de schattige madeliefjes kunnen mij ook altijd wel bekoren. Maar ik heb nog veel meer ontmoet. 

En dat zal jij ook kunnen zien als je de video slide beneden helemaal zal bekijken wat ik ook erg waarderen zal. Want ik maak zoveel foto's dat ik niet alles hier op mijn 2 websites kan zetten en ik daarbij ook moeilijk een keuze kan maken. En in de video zie je het ook veel beter wat hier allemaal zoal is. Voor meer kijkplezier doe ik altijd een mooie instrumentaal muziekje erbij. 

Wens je veel kijkplezier en bedankt dat je weer gezellig op bezoek kwam om te lezen en te kijken. Zowel op deze website maar ook op de natuurwebsite De Mens en de Natuur van mij kan je ook meer lezen over dit mooie natuurgebied want op beiden heb ik al veel geschreven over mijn bezoekjes in het Nationaal Park De Biesbosch.

Wens je mooie dagen toe voor elke dag en dat jij er ook veel gezelligheid in beleven mag. En ga of ben je op vakantie dan wens ik je hierbij mooie zonnige dagen toe.

Daar ik zelf moeilijk nu ergens kan komen, had ik mijn zwager gevraagd mij hier te brengen, en mij dan ook weer op te halen als ik zal bellen als ik weer naar huis wilde. 

Ik was hier ook heel veel met mijn man † en daar ik geen rijbewijs hebt of kan fietsen op zo een e-bike, dan vraag ik meestal hem als ik ergens heen wilt om mij dan te brengen. Want ja dan kom ik nog ergens toch? Soms met mijn rollator en andermaal neem ik mijn lange boomstok mee waar mijn man ook altijd meeliep en dat is er ene van een boom en dat is dan mijn ondersteuning.

Vele video's op mijn kanaal zijn voor mij ook als fijne en mooie herinneringen. Ik had mijn man beloofd dat ik ook alleen zal proberen mooie wandelingen te gaan maken. En dat is wat ik wel steeds probeert al gaat het wandelen niet altijd goed en ben ik dagen daarna niet veel meer waard. 

Al dat dotteren en stentplaatsingen steeds helpt helemaal niet en na mijn laatste van wat dagen terug is het helaas ook niet beter geworden eerder slechter. Maar toch ga ik de natuur in omdat ik mij hier rustig voelt en het mij ook energie geeft daarbij.

En dan ben ik toch weer trots op mijzelf dat ik weer mooie natuur voor mijn films en blogs hebt vergaard. 

En mijn motto is nu: De pijn die ik ondervindt bij het wandelen is mijn kracht weer voor morgen en de dagen daarna om dan toch weer door te gaan. Zodat er ook vele herinneringen hier op de websites en ook op mijn YT kanaal komen te staan. 

Al kan het soms even duren voor je soms wat nieuws op de blogs ziet. Dan is de reden dat ik dan gewoon buiten van de mooie natuur geniet. 

Voor jou mijn wandeling in dit prachtige natuurgebied waar verleden en heden ook spreekt. Wens je veel kijkplezier toe. Hoop dat je de tijd neemt om te kijken want dan mis jij niks van al mijn waarnemingen. Wel even verder lezen want er staat nog wat erbij voor jou. 

Onderin plaatst ik een bezoek die ik toen samen nog met mijn man had gedaan. Daar zie je ook mooie natuur en veel meer. Echt ook aanbevolen voor jou als bezoeker van deze website om ook deze videoslide te bekijken.. 

Beiden echt de moeite waard en ben jij hier ook eens dan zie jij vast weer andere mooie natuur momentjes hier.

 En wellicht de bever ook wel want die heb ik hier nog niet gezien. Maar die is is hier wel in de beverburcht die ook hier is te zien. Wellicht heb jij meer geluk op de dag dat jij hier zal wezen.

Het is zoals Frank Lloyd Wright eens zei (NL tekst) 

Bestudeer de natuur, houd van de natuur, blijf dicht bij de natuur. Het zal je nooit in de steek laten. 

Tekst, Natuurfotografie en Video slides © Tine de Jong, 18-08- 2022

Biesbosch MuseumEiland - Een bezoek waard

Terwijl onze omgeving in mooie sneeuwdeken is gehuld was ik vorig jaar ook nog net op tijd (voor het helemaal gesloten werd wegens de lockdown) ergens op bezoek. En dat was in het mooie Biesbosch MuseumEiland wat valt onder de gemeente Werkendam in Noord-Brabant-NL. De foto boven is de ingang van het museum. Het dak is geheel bedekt met mooie natuurdeken waar vele soorten mossen en kleine plantjes ook op groeien.

Ik was hier al vaker geweest maar was nog niet in het museum zelf. Want menige mooie natuurboeken en ook van de Biesbosch en vele andere dingen kan je hier ook kopen. Enige wat er zoal is te zien laat ik beneden in video zien in een kleine impressie. Maar ook een mooie vis zal je zien die jij vast wel herkent.

Er is geen enkel natuurgebied in Nederland zoals de Biesbosch is en het is tevens een zoetwatergetijdengebied wat is ontstaan door de St. Elisabeth vloed in 1421 en is toen al ook lange tijd door vele mensen bewerkt.

En het heeft dus geschiedenis en dit museum binnen laat je daar dan ook kennis mee maken door een film en een expositie zowel in woord als in beeld. Het neemt je mee naar het verleden en heden van het waterrijke National Park De Biesbosch als je hier binnen bent,

Er zijn vele ruimtes waar je daarbij ook heel veel kan leren.  De bever is hier heel populair in het natuurgebied en je ziet hem hier ook net als vele andere dieren die hier zijn tentoongesteld. Hier een mooie foto met achtergrond de natuuromgeving en het skelet van dit mooie dier heb ik er naast gezet. Ziet er toch heel indrukwekkend uit toch? Ik heb ze samen gezet want dat vond ik veel mooier.

 Bever en het skelet ervan

Menige foto was helaas niet gelukt door de verlichting hier maar in de video beneden heb ik toch een kleine foto impressie hiervan kunnen maken voor jou wat je dan ook vast wel heel mooi en interessant zal vinden.

Maar ook het buitenmuseum is zeker de moeite waard en de weg daarheen kan je bereiken als jij in het museum bent geweest. Straks lees je hier meer over. In het museum maak je kennis met het verleden en heden en de toekomst. En er wordt ook een film afgespeeld maar die was te donker voor mij om er een kleine impressie van te maken want ik had in het museum ook wat problemen met het licht. Wat mijn aandacht trok heb ik enige fotografie ervan gemaakt want er is hier nog veel meer te zien en te ontdekken.

Biezen- en rietsnijders

Wat ook verteld werd naar aanleiding van vele fotografie die je hier kan zien is dat omstreeks 1550 voor het eerst werd begonnen met het inpolderen van de ondiepe zee, geholpen door verlanding als gevolg van slibaanvoer door de rivieren. Het duurde nog tot 1850 voordat twee-derde van het verloren land herwonnen werd voor de landbouw.

Vele mensen vonden hier hun werk en het was ook alleen maar toegankelijk per boot. De nattere en ruigere delen van het gebied werden benut voor de oogst van riet en bies, waaraan de Biesbosch zijn naam dankt.

Dat gedeelte in het museum trok dan ook mijn aandacht toen ik het bezocht. En ik weet zeker dat je dit ook best wel interessant zal vinden. Over deze foto beneden kreeg ik ook enige vragen binnen op mijn YouTube kanaal en dat was deze foto:

De handschoenen met de foto's daarbij die ik fotografeerden vertellen het verhaal van zo een biezen en rietsnijder uit die tijd. Want het was echt geen eenvoudig werk wat zij allen deden en het was altijd keihard zwoegen voor de biezen- en rietsnijders. Soms waren ze wel de hele week van huis, zondagen uitgezonderd, en zij bivakkeerden ook in menige armzalige keten in deze wildernis. Twee in het museum geëxposeerde prothesehanden tonen de risico van het werk. De eigenaar verloor enkele vingers bij het snijwerk. De ene kunsthand toont sporen van intensief gebruik, terwijl de ander vrijwel onbeschadigd is en dus vermoedelijk enkel op de zondagen gedragen is.

De oogst van de Biezen en bewerking

Met de oogst van biezen werd begonnen vlak na de langste dag, als de groei gestopt was. Voor eind augustus moesten vroeger alle biezen binnen gehaald zijn. Er kon dus maar over een periode van ongeveer 7 weken gesneden kon worden. Met lange lieslaarzen of een laars-broek stonden de mannen de hele dag in het vaak koude water. In deze periode verdienden de biezensnijders relatief veel geld maar het werk was dan ook lichamelijk erg zwaar. Het was niet ongebruikelijk dat de mannen ongeveer 10 kilo gewichtsverlies leden. Maar ze klaagden niet want op deze manier konden ze wel brood op de plank brengen. En ze waren ook blij dat ze werk hadden. Deze expositie van het gereedschap etc. zie je ook weer in de video beneden terug. Zet het beeld stil als je wat lezen wilt.

Maar ik zal nog even wat verder schrijven hoe het vervolg hiervan ging want er zit echt een mooi verhaal achter wat ik niet allemaal kon fotograferen en met het schrijven leer je ook wel wat bij.

De biezen werden met een versleten riethaak gesneden en in tot bossen met een omvang van ca. 1 meter samengebonden en afgevoerd. Dan gingen ze naar de biezenweide waar weer een droogcampagne in werking werd gezet. En na een paar weken waren ze zover gedroogd dat ze klaar waren voor het gebruik. 

Omdat het snijden altijd in de zomer gebeurde, hadden de mannen veel last van muggen etc. Daarom smeerden zij allemaal hun gezicht vaak in met modder. Net als griendwerkers, rietsnijders en vissers bleven zij ook door de week in de Biesbosch. Menige aakjes van een huik voorzien dienden ook als onderdak.  

Een gebruikstoepassing was en is nog steeds de biezen stoelzitting maar, vooral vroeger, de biezenmat. Ook bij het kuipen van tonnen werd de bies toegepast. Na 15 tot 20 jaar was door slibafzetting van ongeveer 5 cm per jaar de bodem zo verhoogd dat de grond te droog werd voor de biezencultuur. Maar er zijn nog wel mensen die dit doen als een oude ambacht. Dit om het in stand  te houden en om de kennis voor het nageslacht niet verloren te laten gaan.

Biezen en riet zijn niet hetzelfde zoals men wel vaak denkt.  Riet is hol van binnen en wanneer men het probeert te buigen, breekt het eenvoudigweg. Biezen zijn hoog opgroeiende waterplanten uit de familie van de cypergrassen. 

En in de video beneden zie je meer hiervan. En ook hier geldt, zet het beeld even stil als je wat lezen wilt. Als je in het mooie museum bent geweest kom je buiten en kan je ook De Biesbosch Beleving zien en dat is een betonnen schaalmodel van de Biesbosch met polders, dijken en stromingen. In ongeveer 45 minuten verandert de waterstand van heel laag tot heel hoog! Groot en klein kan hier spelenderwijs het verschil zien tussen eb en vloed en beïnvloed het water zelf door schuifjes en sluisjes open en dicht te zetten. Alleen wegens het coronavirus was dit nu niet toegestaan.

Je kon nu ook niet de kleine uitkijktoren op, maar ik heb ook achter de beleving gewandeld want daar is ook echt schitterende natuur te zien via een pad wat daar is aangelegd en ook een aanrader voor jou als je eens hier op visite bent.

Je zal ook een kunstwerk zien en dat heet ‘Waiting for it to end’ van de Palestijns-Libanese kunstenaar Alaa Minawi en maakte deel uit van het project De Kunst van Vrijheid. Het verhaal erom heen lees je in de video en dan raad ik het je aan om dan even het beeld stil te zetten mocht het te snel voorbij gaan.

Het kunstwerk laat twee mensfiguren kijken uit over het water. De een rust met zijn hoofd op de schouder van een ander. Het ontwerp van het Biesbosch MuseumEiland won in 2016 zelfs een architectuurprijs: de Dutch Design Award. Ik heb het 2 talig geschreven in de video- NL en Engels.

Pas wel op voor teken waar je ook wandelen gaat als tip erbij

Naar buiten gaan is altijd al erg mooi om het dan ook op de foto vast te leggen. Helaas ligt er ook gevaar op de loer tijdens deze fijne momenten, de teek. En dat zag ik pas bij thuiskomst toen ik de fotografie bekeek. Ik stink echt een uur in de wind (lach) met wat ik op mijn lichaam spuit om geen teken te ontvangen, maar het lijkt soms wel dat ze deze geur juist heel lekker vinden want ondanks dat ik anti -tekenspray had gebruikt heb ik ze al vaak op mijn huid ontvangen. Het zijn geniepige kleine insecten en je voelt hen ook helemaal niet dat ze op je klimmen. Je zal mijn bevinding zien in de video beneden want ik had het erbij gezet.

Hun afgeplatte lichaam zorgen ervoor dat ze kunnen klauteren. Deze vorm zorgt ervoor dat ze dan niet zo snel worden opgemerkt, en hierdoor is er dan ook weinig kans dat ze geplet worden tussen de huidplooien etc. Het platte schildje dat bijna de hele bovenkant van de teek bedekt, is erg taai en maakt het vrijwel onmogelijk deze diertjes te doden. De teek is dus perfect aangepast aan zijn levenswijze!

Ik was echt heel blij dat deze teek mij niet had gebeten. Ik kijk altijd wel of ik teken had en nu weet ik voor de volgende keer dat ik nog extra moet opletten als ik een bloem of plant zal beet pakken. Het was erg klein omdat ik het niet had gezien toen ik de bloem fotografeerde. En zo bewijst het maar weer dat de lens van de camera meer ziet dan de ogen. Volgend maal dus nog meer opletten is wel een vereiste want ik ben al vaak gebeten door hen en heb hier nog steeds de naweeën er van ondanks de kuren die ik had ontvangen. Maar toch weerhoudt het mij niet om toch te blijven genieten in de natuur want ja er zit overal in het leven wel ergens een risico aan vast.

De Biesbosch kent verder drie hoofdpoorten en dat is in Drimmelen, Dordrecht of Werkendam en laatste is waar ik nu was op dat moment omdat ik het liefste in deze omgeving bent. Ik begin deze omgeving dan ook al aardig te leren kennen. De Hollandse Biesbosch is gewoon super prachtig naar welke omgeving hier ook zal wezen. Er is altijd wel wat nieuws te ontdekken in de mooie natuurwereld hier waar je ook heen zal rijden met auto of met fiets of met de benenwagen hier rond gaat wandelen.

En wie liefde heeft voor de natuur zal dan ook veel tegen komen. Al mijn bezoekjes die we hier al gemaakt hebben staan op mijn YouTube kanaal maar ik heb ze ook in een afspeellijst gezet zodat ze allen ook te samen staan. 

En dan zie je ook het verschil van omgevingen en hoe het hier ook steeds veranderd. Het is bijzonder mooi natuurgebied en steeds bij een wandeling of rondrit samen met mijn man in auto kom ik hier ook weer andere mooie natuur tegen. Nationaal Park De Biesbosch is echt een paradijs voor natuurliefhebbers. Dus wie weet ga jij hier ook eens naar toe als je in de buurt mocht wezen. 

Wie meer wilt zien wat ik zoal hier had ontmoet bij al mijn wandelingen in de mooie biesboch Klik hiervoor als je het filmpje van mij van het museum hebt gezien op onderstaande link:

Natuurwandelingen in de Biesbosch

Voor jou nu mijn wandeling en ik wens je veel kijk en luisterplezier naar mijn fotografie die ik maakte in het: Biesbosch MuseumEiland - National Park De Biesbosch Werkendam met natuur. Met ook als gewend een mooi muziekje erbij gezet wat het kijken wat gezelliger maakt.

Tekst, fotografie en ook alle fotografie in de video © Tine de Jong, 2020-2021

En wie eens meer informatie wilt lezen dan heb ik hier een link van de website erbij.

https://biesboschmuseumeiland.nl/ mocht deze het niet doen dan kan je het kopiëren als je wilt. Weet zeker dat wat ik je als bezoeker van deze website laat zien in de video dat je dit wel mooi zal vinden Dat hoor ik dan wel als reactie. Het museum is zowel binnen als buiten. 

Bekijk ook zeker deze wandeling even die eronder staat  Wandeling in natuurgebied De pannekoek die zet ik eronder voor jou. Weet zeker dat je deze ook mooi vinden zou want dan ontdek jij ook de griendcultuur. Lees dan ook de beschrijving onder de video via YT want daar lees jij heel informatie over deze omgeving. Alvast bedankt .