Gorcumse Vestingwallen met bastions, ravelijnen en coupures vormen samen met Woudrichem en Loevestein De Vestingdriehoek en zijn onderdeel van de Hollandse Waterlinie. Deze wal vormt samen met de Dalempoort een onderdeel van de in de jaren tachtig van de 16e eeuw als antwoord op de Spaanse dreiging aangelegde vesting van Gorinchem.
Omstreeks 1600 was de vesting Gorinchem geheel aangepast aan de eisen van de toenmalige oorlogvoering en vormde samen met Loevestein en Woudrichem een belangrijke vestingdriehoek voor de verdediging van Holland. De vesting bleef in gebruik tot in het begin van de 20e eeuw, tot veranderingen in de wijze van oorlogvoering en defensie een einde aan de eeuwenoude militaire betekenis maakten van vestingsteden als Gorinchem.
Onderdeel hiervan zijn De Dalempoort uit 1597 (zie eerste foto boven ) en is de laatste stadspoort van Gorinchem die nu in gebruik is als een woning. De Kruitmagazijnen (1880) langs de Dalemwal -de binnenste wal aangebrachte kruithuisjes deden dienst als bomvrije kruitmagazijnen. Na een grondige restauratie begin 2000 zijn de kruithuisjes nu verhuurd aan de stichting Symposion.
Onderdeel hiervan zijn De Dalempoort uit 1597 (zie eerste foto boven ) en is de laatste stadspoort van Gorinchem die nu in gebruik is als een woning. De Kruitmagazijnen (1880) langs de Dalemwal -de binnenste wal aangebrachte kruithuisjes deden dienst als bomvrije kruitmagazijnen. Na een grondige restauratie begin 2000 zijn de kruithuisjes nu verhuurd aan de stichting Symposion.
Zij worden gebruikt als werkplaats/atelier door verschillende kunstenaars. Geregeld zijn de kruithuisjes opengesteld zodat passerende wandelaars eens een kijkje kunnen nemen in de kruithuisjes. Hier een foto beneden van het kruit-huis aan de Dalemwal links en ook 1 van de Caponnière rechts.
De Caponnière bij Kanselpoortweg een Bomvrije bunker is nu in gebruik als wijnmuseum en proeflokaal. Het is erg mooi binnen en deze kan je zien en ook ontmoeten in deze link met verleden en heden ineen geweven:
Gorinchem : Vestingwal , Natuur, Caponnière
Maar Gorinchem of in de volksmond Gorkum genoemd heeft nog veel meer voor jou. En bij elke wandeling die ik hier al maakte ontving ik weer mooie momenten.
En deze link naar een andere wandeling is vast ook wat voor jou want dan zie je meer uit de mooie stad waar ik wandelde: Welkom in Vestingstad Gorinchem - Gorkum
Want wandelend door de straten van de binnenstad of over de vestingwallen, beleef je de sfeer van deze vroegere koopman- en garnizoensstad. Tientallen monumenten herinneren nog aan de tijd dat Gorinchem een centrum was van visserij, markten en handel. Als vesting had de stad ook een belangrijke plaats in de Hollandse Waterlinie.
Het mooie is, dat deze vestingwallen nu nog bijna helemaal intact zijn! Loop maar eens over de wallen en ontmoet de molens op de vestingwal. Achter het oude Dalempoortje kan je ook heerlijk rond wandelen. Of bezoek eens de Lingesluis die toegang geeft tot de historische Lingehaven.
De Caponnière bij Kanselpoortweg een Bomvrije bunker is nu in gebruik als wijnmuseum en proeflokaal. Het is erg mooi binnen en deze kan je zien en ook ontmoeten in deze link met verleden en heden ineen geweven:
Gorinchem : Vestingwal , Natuur, Caponnière
Maar Gorinchem of in de volksmond Gorkum genoemd heeft nog veel meer voor jou. En bij elke wandeling die ik hier al maakte ontving ik weer mooie momenten.
En deze link naar een andere wandeling is vast ook wat voor jou want dan zie je meer uit de mooie stad waar ik wandelde: Welkom in Vestingstad Gorinchem - Gorkum
Want wandelend door de straten van de binnenstad of over de vestingwallen, beleef je de sfeer van deze vroegere koopman- en garnizoensstad. Tientallen monumenten herinneren nog aan de tijd dat Gorinchem een centrum was van visserij, markten en handel. Als vesting had de stad ook een belangrijke plaats in de Hollandse Waterlinie.
Het mooie is, dat deze vestingwallen nu nog bijna helemaal intact zijn! Loop maar eens over de wallen en ontmoet de molens op de vestingwal. Achter het oude Dalempoortje kan je ook heerlijk rond wandelen. Of bezoek eens de Lingesluis die toegang geeft tot de historische Lingehaven.
Maar ook de omgeving "Buiten de waterpoort "kent een geschiedenis en is zeker wel een bezoek waard. Je kijkt al wandelend in de schaduw van enkele kastanjebomen uit over rivier de Merwede, de uiterwaarden en de binnenstad. Via verschillende ingangen kom jij op de vestingwallen waar je veel kan zien en ontdekken.
Gorinchem kent een rijk verleden buiten de stadsmuren en vestingwallen, maar zeker ook in de binnenstad zal je er nog veel van kunnen zien. Ik heb al enige malen er heerlijk rond gewandeld en er ook enige YouTube films er van gemaakt. Want niet alle fotografie kan ik op de webblogs zetten en in de video kan je het op je gemak ook bekijken in een mooie slide met rustige muziek daarbij.
In de middeleeuwen was Gorinchem al een sterke stad met stevige stadsmuren, vele torens en diverse poorten. Er waren ook geweldige kastelen, met als laatste het Kasteel De Blauwe toren. Maar deze verdedigingswerken waren al sterk verouderd, toen op 26 juni 1572 kapitein Marinus Brandt van de Watergeuzen met 16 schepen voor Gorinchem verscheen. Na een kort beraad koos de stad de zijde van de prins van Oranje. De stad moest in staat van verdediging worden gebracht, bestand tegen de kanonnen van die tijd. In de onderstaande link kan jij er meer over lezen:
https://vestinggorinchem.wordpress.com/de-vesting/beschrijving-vestingwerken/
Gorinchem is de grootste vestingstad van Nederland, met een nog complete vestingwal, welke nog bijna geheel volgens het originele tracé uit 1600 verloopt, opgezet volgens het Oud Nederlandse vestingstelsel. Aan het eind van de 13e eeuw maakten door palissaden versterkte wallen van de oorspronkelijke nederzetting een vesting. Later werden deze wallen verbeterd met stenen muren en torens.
In de middeleeuwen was Gorinchem al een sterke stad met stevige stadsmuren, vele torens en diverse poorten. Er waren ook geweldige kastelen, met als laatste het Kasteel De Blauwe toren. Maar deze verdedigingswerken waren al sterk verouderd, toen op 26 juni 1572 kapitein Marinus Brandt van de Watergeuzen met 16 schepen voor Gorinchem verscheen. Na een kort beraad koos de stad de zijde van de prins van Oranje. De stad moest in staat van verdediging worden gebracht, bestand tegen de kanonnen van die tijd. In de onderstaande link kan jij er meer over lezen:
https://vestinggorinchem.wordpress.com/de-vesting/beschrijving-vestingwerken/
Gorinchem is de grootste vestingstad van Nederland, met een nog complete vestingwal, welke nog bijna geheel volgens het originele tracé uit 1600 verloopt, opgezet volgens het Oud Nederlandse vestingstelsel. Aan het eind van de 13e eeuw maakten door palissaden versterkte wallen van de oorspronkelijke nederzetting een vesting. Later werden deze wallen verbeterd met stenen muren en torens.
De stadsmuren werden in de zestiende eeuw vervangen door een nieuwe vestingwal met elf bastions, die nu nog steeds te bezichtigen zijn. Op de Gorinchemse wallen staan twee grote, stenen korenmolens: De Hoop op bastion VIII en Nooit Volmaakt op bastion I.
Als je via het Paardenwater de stad binnen zal komen zal je ook een andere vestingmuur ontmoeten en aldaar vind je ook veel verleden en je zal ook de andere molen zien en dat is een korenmolen die je vind op de Bagijnenwal no 38 en deze heet "Nooit Volmaakt". Ook deze heeft een verleden. Je kan hier ook heerlijk rondwandelen of op een bankje zitten en dan genieten van het uitzicht.
De molen Nooit Volmaakt (zie foto) is de oudste, hij is al in 1718 gebouwd, maar was toen wel een stuk lager. Pas in 1763 werd hij verhoogd om toch nog voldoende wind te kunnen vangen. Er kwamen namelijk steeds hogere gebouwen in de stad. Aan de vorm van de romp kun je die verbouwing nog goed zien en voor een deel ook aan de stenen. Toen werd ook de rondlopende stelling gemaakt. In 1889 brandde de molen helemaal uit. Voor de reparatie werd gebruik gemaakt van delen van een andere walmolen, die kort daarvoor was afgebroken. Toen kreeg de molen ook de naam Nooit Volmaakt.
Om minder van de wind afhankelijk te zijn kreeg de molen in 1895 een gasmotor die de molenstenen liet draaien en later een elektromotor. Het onderhoud van de molen was duur, men deed dat zo min mogelijk en de molen werd steeds slechter. Burgemeester Van Rappard zette een actie op touw om geld in te zamelen om de molen te behouden.
Als je via het Paardenwater de stad binnen zal komen zal je ook een andere vestingmuur ontmoeten en aldaar vind je ook veel verleden en je zal ook de andere molen zien en dat is een korenmolen die je vind op de Bagijnenwal no 38 en deze heet "Nooit Volmaakt". Ook deze heeft een verleden. Je kan hier ook heerlijk rondwandelen of op een bankje zitten en dan genieten van het uitzicht.
De molen Nooit Volmaakt (zie foto) is de oudste, hij is al in 1718 gebouwd, maar was toen wel een stuk lager. Pas in 1763 werd hij verhoogd om toch nog voldoende wind te kunnen vangen. Er kwamen namelijk steeds hogere gebouwen in de stad. Aan de vorm van de romp kun je die verbouwing nog goed zien en voor een deel ook aan de stenen. Toen werd ook de rondlopende stelling gemaakt. In 1889 brandde de molen helemaal uit. Voor de reparatie werd gebruik gemaakt van delen van een andere walmolen, die kort daarvoor was afgebroken. Toen kreeg de molen ook de naam Nooit Volmaakt.
Om minder van de wind afhankelijk te zijn kreeg de molen in 1895 een gasmotor die de molenstenen liet draaien en later een elektromotor. Het onderhoud van de molen was duur, men deed dat zo min mogelijk en de molen werd steeds slechter. Burgemeester Van Rappard zette een actie op touw om geld in te zamelen om de molen te behouden.
Zo kon in 1942 met de reparatie worden begonnen. Maar het was oorlog en er was weinig materiaal, zodat de reparaties slecht werden gedaan. In 1956 kocht de gemeente de molen en in de jaren 60 werd hij helemaal opgeknapt. Dertig jaar later was dat weer nodig en nu staat de molen er dus weer prachtig bij.
Op de zuid oostelijke stadswal van Gorinchem staat de Molen de Hoop. (zie foto boven ) De Hoop is een in 1764 gebouwde wal- en korenmolen. Molen De Hoop is de molen op bastion VIII, vlakbij de Dalempoort. Het zoontje van de molenaar kerfde in een balk binnenin een tekst. In de Oorlogswinter van 1813-1814 hadden de Fransen vlakbij de molen kanonnen opgesteld. Er werd geschoten op de troepen aan de overkant, die natuurlijk terugschoten. Het is een wonder dat de molen weinig schade opliep.
In de zomer van 1890 sloeg de bliksem in en toen kwam een van de wieken naar beneden. Bovenop stond een knecht die meteen dood was. Om bij windstilte toch te kunnen malen kwam er in 1900 een gasmotor in de molen. Maar de meelfabrieken maalden meer en dat was sneller en goedkoper. In de jaren 30 kwam er minder geld binnen en de molen werd toen wat verwaarloosd.
Enkele in 1944 dichtbij afgeworpen vliegtuigbommen hebben Molen De Hoop doen scheuren en sindsdien had de molen problemen met vocht doorslag. De gemeente Gorinchem kocht in 1951 de molen, die na de installatie van een motor in 1949 stilstond, en pleegde het noodzakelijke onderhoud. In 1965 is Molen De Hoop gerestaureerd en van 1993 tot 1995 is de molen nogmaals uitgebreid gerestaureerd.
Op de zuid oostelijke stadswal van Gorinchem staat de Molen de Hoop. (zie foto boven ) De Hoop is een in 1764 gebouwde wal- en korenmolen. Molen De Hoop is de molen op bastion VIII, vlakbij de Dalempoort. Het zoontje van de molenaar kerfde in een balk binnenin een tekst. In de Oorlogswinter van 1813-1814 hadden de Fransen vlakbij de molen kanonnen opgesteld. Er werd geschoten op de troepen aan de overkant, die natuurlijk terugschoten. Het is een wonder dat de molen weinig schade opliep.
In de zomer van 1890 sloeg de bliksem in en toen kwam een van de wieken naar beneden. Bovenop stond een knecht die meteen dood was. Om bij windstilte toch te kunnen malen kwam er in 1900 een gasmotor in de molen. Maar de meelfabrieken maalden meer en dat was sneller en goedkoper. In de jaren 30 kwam er minder geld binnen en de molen werd toen wat verwaarloosd.
Enkele in 1944 dichtbij afgeworpen vliegtuigbommen hebben Molen De Hoop doen scheuren en sindsdien had de molen problemen met vocht doorslag. De gemeente Gorinchem kocht in 1951 de molen, die na de installatie van een motor in 1949 stilstond, en pleegde het noodzakelijke onderhoud. In 1965 is Molen De Hoop gerestaureerd en van 1993 tot 1995 is de molen nogmaals uitgebreid gerestaureerd.
In de molen bevinden zich twee maalstoelen en een mengketel, alle door wind gedreven. De molen is prachtig gesitueerd op de stadswal aan de uiterwaarden van de Merwede. Maar de molen is alleen op afspraak geopend.
Deze molen en andere vestingwallen wandelingen kan jij allemaal vinden op mijn YouTube kanaal maar ook de natuur ben ik niet vergeten bij alle vestingwallen wandelingen want dat is toch iets wat mij als natuurliefhebster het meeste trekt.
Deze molen en andere vestingwallen wandelingen kan jij allemaal vinden op mijn YouTube kanaal maar ook de natuur ben ik niet vergeten bij alle vestingwallen wandelingen want dat is toch iets wat mij als natuurliefhebster het meeste trekt.
Maar wie ook van het historische houdt is Gorinchem ook wel Gorcum of Bliekencity genoemd echt een aanrader om hier eens op visite te komen. Bij het VVV kantoor die gevestigd is op de grote markt van het oude stadhuis en (daar is ook een museum in gevestigd) kan je mooie wandelroutes halen.
Al ben ik iemand die altijd op eigen gelegenheid op onderzoek uit gaat en ook mijn eigen route vervolgt in deze mooie stad met een rijke geschiedenis en waar heden en verleden zijn samen gevoegd.
Met dit schrijven groet ik jou met als afsluiter nog een mooie postkaart uit deze vestingstad:
Bedankt voor je bezoek aan mijn blog waar je veel woorden en klanken kan ontmoeten in diverse schrijven soms met een boodschap voor jou. En niet alleen gedichten kan je hier ontmoeten hoor. Het schrijven van mij hier is heel divers.
Met dit schrijven groet ik jou met als afsluiter nog een mooie postkaart uit deze vestingstad:
Bedankt voor je bezoek aan mijn blog waar je veel woorden en klanken kan ontmoeten in diverse schrijven soms met een boodschap voor jou. En niet alleen gedichten kan je hier ontmoeten hoor. Het schrijven van mij hier is heel divers.
Ik wens je voor elke dag een mooie dag en dat jij daar ook plezier aan beleven mag.
Tekst © 2017 Alle rechten voorbehouden Tine de Jong
© Fotografie en video Alle rechten voorbehouden Tine
Bronnen o.a:
• A. J. Busch: Molens in Gorinchem. Stichting Merewade Gorinchem / VVV kantoor Gorinchem
en uit mijn privé collectie boeken van de stad Gorinchem-Gorkum
Voor jou mijn wandeling in een video slide die ik onlangs had gedaan langs 1 van de Vestingwallen in Gorinchem.
Tekst © 2017 Alle rechten voorbehouden Tine de Jong
© Fotografie en video Alle rechten voorbehouden Tine
Bronnen o.a:
• A. J. Busch: Molens in Gorinchem. Stichting Merewade Gorinchem / VVV kantoor Gorinchem
en uit mijn privé collectie boeken van de stad Gorinchem-Gorkum
Voor jou mijn wandeling in een video slide die ik onlangs had gedaan langs 1 van de Vestingwallen in Gorinchem.
Wandel je met mij weer gezellig mee? Wellicht zie jij ook veel verleden en heden. Maar ook zie je de mooie natuur hier, want dat probeer ik wel altijd te combineren met een wandeling. Samen gesmolten in een harmonieus geheel.
Dit is de Dalem en Altena wal die ik eens had gewandeld en ook hier zijn mooie woningen al gebouwd met een pracht uizicht op de uiterwaarden en rivier. Verleden en heden vermengd.
Gorinchem is een stad met vele gezichten. En voor meer mooie gezichten uit deze stad kan jij vinden op mijn YouTube kanaal. De link erheen vind je op de startpagina boven in balk waar je meer kan ontmoeten.
