De meeste van jou blijven staan maar
Voel jij je nou nooit eens bedrukt
In het dat hele mooie liefdesspel
Zal jou altijd blijven beminnen
© 2015 gedicht en fotografie Tine De Jong
(uit mijn gedichten archief 2013)
En zoals altijd in mijn schrijven zit er ook een boodschap in verwerkt. Weet jij welke?
Het madeliefje behoort tot de flora in heel Europa en is in onze streken een van de kleinste vaste planten. De spatelvormige bladeren smaken zuur en staan in wortel rozetten. Aan de wortelstok ontspruiten enkelvoudige behaarde stengels, waarop alleenstaande bloemhoofdjes van talloze, witte lintbloemen vrolijk pronken en waarvan de bloemblaadjes aan de top vaak paarsrood aanlopen.
Als de luchtdruk daalt en dat betekent bijna altijd: slechter weer . Dan gaan de lintbloempjes dicht en omsluiten zij de gele buisbloemen. Dit doen ze ook in de nacht. Ze pompen dan vocht in de buitenste bloemblaadjes, die daardoor uitzetten en de bloem sluiten. Als het weer mooier wordt, zetten de binnenste bloemblaadjes uit en gaan de bloempjes weer open. Madeliefjes of zoals men hen ook wel eens noemt -de meizoentjes zijn fantastische weervoorspellers. Madeliefjes bloeien van maart tot november, maar in zachte winters zelfs het hele jaar door. Bellis komt van het Latijn en en betekent mooi of lieflijk.
Perennis betekent volharding, een soort naam die slaat op het gegeven dat de plant het gehele jaar door bloeit. In de middeleeuwen was het in vele delen van Europa de gewoonte om melk te vermengen met het sap van de madelief en dat te voeren aan jonge honden om ze klein te houden, zodat het schoothondjes bleven. Ook bij kinderen zou het sap van madeliefjes de groei belemmeren. Maar of dit echt waar is dat is niet bewezen. In de Middeleeuwen werd ook het madeliefje gedroogd en gestampt tot een poeder. Wanneer men een wond had, werd dit poeder vermengd met olie, vet of water en op de wond aangebracht zodat deze sneller heelt. Dat weet men omdat de kruisvaarders dit toepasten.
Het madeliefje is een bijzonder plantje dat lijkt op een kleine parasol. De steel is flexibel, krachtig, en draagt een bloem die in verhouding groot is. De basis van de plant is sterk, het sap stroomt soepel door de steel en wordt niet afgeleid door de blaadjes die onderaan bij de wortelrozet staan. De taak van het madeliefje is om de schoonheid van de schepping te tonen en om mooi te zijn. Het bloeit laag bij
de grond om de mensheid te leren zich te buigen en de schoonheid van haar bloempje te erkennen. Mensen lopen zo vaak met hun hoofd in de lucht, kijken niet naar de grond terwijl de schoonheid aan hun voeten ligt. De madelief is in staat de mens eraan te herinneren dat schoonheid op elk moment aanwezig is en te zien, vermits hij zich voorover buigt, in nederigheid. (Kleine) kinderen zijn dichter bij de aarde en meer in contact met dit plantje dan de volwassenen.
Ze zijn ook wel taaie plantjes te noemen en laten zich niet ook niet zomaar wegmaaien. Net als de paardenbloemen hebben zij ook wat lange wortels. Ze zijn volhardend end at zegt de naam al (perennis). Hun hoofd steekt niet boven het maaiveld uit, ze bezetten geen topposities.Maar het zijn wel harde werkers te noemen en rusten als het nodig is. En ze laten hun kopje niet hangen als het even tegen zit.
Je kunt als je een wond hebt ergens middenin de natuur op de blaadjes kauwen zodat je een puree maakt wat je op de wond aanbrengt. Het kauwen op de bladeren voor langere tijd kan helpen bij mondzweren. Voor medicinaal gebruik worden vaak de bloemetjes gedroogd. Deze kunnen als thee worden gezet die helpt bij een maagslijmvliesontsteking, reumatische problemen, artritis, lever- en nierstoornissen en als zuiverend middel voor het bloed. Een aftreksel van de wortel wordt gebruikt bij eczeem, ademhalingsproblemen, reumatische pijnen en heftige menstruatie.
Het Woordenboek der Nederlandsche namen van planten van Heukels uit 1907 worden meer dan honderd namen genoemd van dit fraaie bloempje. Vlaamse volksnamen heb ik dan nog niet eens meegeteld. Wellicht ken jij wel de volksnaam Maeghdelieve.
Perennis betekent volharding, een soort naam die slaat op het gegeven dat de plant het gehele jaar door bloeit. In de middeleeuwen was het in vele delen van Europa de gewoonte om melk te vermengen met het sap van de madelief en dat te voeren aan jonge honden om ze klein te houden, zodat het schoothondjes bleven. Ook bij kinderen zou het sap van madeliefjes de groei belemmeren. Maar of dit echt waar is dat is niet bewezen. In de Middeleeuwen werd ook het madeliefje gedroogd en gestampt tot een poeder. Wanneer men een wond had, werd dit poeder vermengd met olie, vet of water en op de wond aangebracht zodat deze sneller heelt. Dat weet men omdat de kruisvaarders dit toepasten.
Het madeliefje is een bijzonder plantje dat lijkt op een kleine parasol. De steel is flexibel, krachtig, en draagt een bloem die in verhouding groot is. De basis van de plant is sterk, het sap stroomt soepel door de steel en wordt niet afgeleid door de blaadjes die onderaan bij de wortelrozet staan. De taak van het madeliefje is om de schoonheid van de schepping te tonen en om mooi te zijn. Het bloeit laag bij
de grond om de mensheid te leren zich te buigen en de schoonheid van haar bloempje te erkennen. Mensen lopen zo vaak met hun hoofd in de lucht, kijken niet naar de grond terwijl de schoonheid aan hun voeten ligt. De madelief is in staat de mens eraan te herinneren dat schoonheid op elk moment aanwezig is en te zien, vermits hij zich voorover buigt, in nederigheid. (Kleine) kinderen zijn dichter bij de aarde en meer in contact met dit plantje dan de volwassenen.
Ze zijn ook wel taaie plantjes te noemen en laten zich niet ook niet zomaar wegmaaien. Net als de paardenbloemen hebben zij ook wat lange wortels. Ze zijn volhardend end at zegt de naam al (perennis). Hun hoofd steekt niet boven het maaiveld uit, ze bezetten geen topposities.Maar het zijn wel harde werkers te noemen en rusten als het nodig is. En ze laten hun kopje niet hangen als het even tegen zit.
Je kunt als je een wond hebt ergens middenin de natuur op de blaadjes kauwen zodat je een puree maakt wat je op de wond aanbrengt. Het kauwen op de bladeren voor langere tijd kan helpen bij mondzweren. Voor medicinaal gebruik worden vaak de bloemetjes gedroogd. Deze kunnen als thee worden gezet die helpt bij een maagslijmvliesontsteking, reumatische problemen, artritis, lever- en nierstoornissen en als zuiverend middel voor het bloed. Een aftreksel van de wortel wordt gebruikt bij eczeem, ademhalingsproblemen, reumatische pijnen en heftige menstruatie.
Het Woordenboek der Nederlandsche namen van planten van Heukels uit 1907 worden meer dan honderd namen genoemd van dit fraaie bloempje. Vlaamse volksnamen heb ik dan nog niet eens meegeteld. Wellicht ken jij wel de volksnaam Maeghdelieve.
Deze naam wordt al genoemd in de Kruidenboeken van Dodonaeus en Nylandt uit de vijftiende en zestiende eeuw en laat de mogelijke herkomst van de naam zien. Madeliefje zou een verbastering kunnen zijn van Maagdelief. Maagde slaat dan op de maagd Maria. Van ouds wordt het Madeliefje gezien als een symbool van Maria.
Een oude legende wijst ook in die richting: op de vlucht van Jozef en Maria en het kind Jezus op weg naar Egypte borduurde Maria een kleed voor Jezus. Daarbij prikte ze in haar vinger, waardoor er bloeddruppels op de grond vielen. Het Made-liefje zoog die druppels op.
Een oude legende wijst ook in die richting: op de vlucht van Jozef en Maria en het kind Jezus op weg naar Egypte borduurde Maria een kleed voor Jezus. Daarbij prikte ze in haar vinger, waardoor er bloeddruppels op de grond vielen. Het Made-liefje zoog die druppels op.
Je ziet dat nog terug aan de witte lintbloempjes, die vaak wat rood aangelopen zijn. Een andere verklaring is dat ‘made’ en ander woord voor weide is: dus het liefje van de weide. En ook vele vrouwen hebben deze mooie naam. En het is een naam om trots op te zijn.
En met deze bovenstaande woorden sluit ik dit blog af en wens je mooie dagen toe.
Informatie uit mijn vele natuurboeken en met observatie daarbij en hier samen gevoegd.
Tekst en fotografie © 2015 Tine de Jong
